Cześć. Witam was w kolejnym odcinku Niepodręcznika Oceanicznego.
Dzisiaj chcę wam przybliżyć często zadawane pytanie,
dlaczego zimą obserwujemy wyższe temperatury nad morzem
niż głębszej części lądu?
Polskie morze zawsze jest dla mnie
tak samo malownicze i fascynujące,
niezależnie od pory roku.
Już na samym początku chciałabym zaznaczyć,
iż zarówno jesień, jak i zima nad morzem są znacznie cieplejsze
niż w głębi lądu.
Pierwsze dni stycznia tego roku przyniosły
mróz zarówno nocami, jak i w ciągu dnia, i to na przeważającym
obszarze Polski.
Jednak nie wszędzie był on równie intensywny.
Największy mróz panował i będzie panował
podczas zimy na północnym wschodzie oraz na terenach górzystych.
Najmniejszy mróz mamy z kolei nad samym Bałtykiem.
Pierwsza zima tego roku,
taka ze śniegiem, przyszła w tym roku w nocy,
z drugiego na trzeciego grudnia w regionie Pomorza.
Jednak temperatura oscylowała w granicach zero stopni,
maksymalnie -3 stopnie Celcjusza, podczas gdy w górach
było nawet -15 stopni.
Zatem dlaczego nad morzem zimy są łagodniejsze?
Chciałabym to wyjaśnić na przykładzie
najbliższej mi okolicy, czyli Trójmiasta.
Na początku roku mieszkańcy moich okolic, to znaczy Trójmiasta,
doświadczyli pierwszych w tym roku opadów śniegu, jednak nie trwało to zbyt długo.
W ciągu zaledwie kilku godzin pokrywa śniegowa
stopnia większości dzielnic, ale nie we wszystkich.
W niektórych dzielnicach czapa śniegowa utrzymywała się jeszcze
przez wiele dni.
Takie zjawisko można zaobserwować w sytuacji,
gdy termometry za oknami wskazują około zera stopni Celsjusza.
Zatem, dlaczego nad morzem zimy są najłagodniejsze?
Tak naprawdę składa się na to kilka czynników,
jednak topnienie pokrywy śniegowej w jednych dzielnicach, przy jednoczesnym
utrzymaniu się w drugich, wynika przede wszystkim z położenia Trójmiasta
i odległości od bezpośredniego sąsiedztwa Bałtyku.
Łagodzący wpływ Bałtyku najbardziej odczuwany
jest w linii wybrzeża.
Dlatego też od początku roku, to właśnie wybrzeże,
a nie Śląsk czy Małopolska jest najcieplejszym
miejscem w naszym kraju.
To wszystko zasługa wpływu morza Bałtyckiego,
którego wody są obecnie znacznie cieplejsze od powietrza.
Wynika to z pojemności cieplnej wody, o której
mówiłam wam już w poprzednich odcinkach.
Woda w morzu u wybrzeży Polski
ma teraz około 3 stopnie Celsjusza.
Oznacza to, że im bliżej wód Zatoki Gdańskiej, tym klimat
będzie bardziej morski, z mniejszą dobową amplitudą temperatur powietrza,
czyli różnicą pomiędzy największą a najmniejszą
zmierzoną wartością temperatury w ciągu doby,
i mniejszym mrozem w nocy.
Im dalej od zatoki ten klimat bardziej kontynentalny,
a wahania temperatury są większe.
Ta zależność temperatury
z odległością od morza dotyczy nie tylko zimy,
ale całego roku. Latem jest jednak odwrotnie.
Im bliżej morza, tym chłodniej.
Na topnienie śniegu w Trójmieście największy
wpływ ma odległość od morza.
W okresie zimowym morze ogrzewa masy powietrza.
Im bliżej położone niego dzielnica,
tym wyższa w nich temperatura, a pokrywa śnieżna
krócej się w nich utrzymuje.
W poniedziałek czwartego stycznia było
około zera stopni Celcjusza.
Potem temperatura znalazła się "na plusie",
stąd bardzo szybko stopniała pokrywa śniegowa.
Natomiast w dzielnicach bardziej oddalonych od morza,
klimat robi się bardziej kontynentalny,
i tym samym śnieg utrzymuje się dłużej.
Stąd też zimy w miejscowościach położonych
blisko morza są łagodniejsze i cieplejsze.
Kolejny czynnik to specyficzna rzeźba terenu, na którym rozciąga się Trójmiasto.
Możemy zetknąć się z podziałem dzielnic, na tak zwany Dolny Taras,
oraz Górny Taras.
Te pierwsze znajdują się bliżej morza
i są położone na wysokości nieznacznie wyższej
od jego poziomu.
Za przykład można tu podać Brzeźno, Przymorze,
czy Oksywie.
Natomiast drugie są rozsiane znacznie dalej od Bałtyku
na wzgórzach morenowych, których wysokość
waha się od kilkudziesięciu do grubo ponad stu metrów nad poziomem morza.
Przykładami takich dzielnic są Morena,
Ujeścisko, Osowa czy Wiczlino.
Ta znaczna różnica wysokości
pomiędzy Dolnym a Górnym Tarasem, a właściwie ich położenie
względem poziomu morza to kolejny czynnik,
który warunkuje zróżnicowanie tempa topnienia śniegu w Trójmieście.
Zimą w wyżej położonych dzielnicach jest z reguły
jeden czy dwa stopnie Celcjusza chłodniej niż dzielnicach nadmorskich.
Sporo zależy też od grubości warstwy śniegu,
więc to też ma wpływ na ilość śniegu w poszczególnych miejscach.
Ortografia też ma znaczenie, jeśli chodzi o rozkład temperatury powietrza.
Różnica w temperaturze powietrza na terenie tak dużej aglomeracji,
może sięgać kilku stopni Celcjusza.
Topienie śniegu nie zależy wyłącznie od czynników naturalnych.
Na szybkość tego zjawiska ma wpływ także stopień urbanizacji wybranego terenu.
Zatem, im więcej budynków, dróg czy chodników
na obszarze dzielnicy, tym śnieg będzie znikać tam szybciej.
Dlaczego tak się dzieje?
Gdy temperatura powietrza przekracza 0 stopni Celcjusza,
śnieg musi zacząć się topić,
ale pamiętajmy, że temperatura przy gruncie jej zazwyczaj nieco niższa.
Świetnie to widać w lasach i na polach, gdzie śnieg
nie potrafi się jeszcze dłużej utrzymywać,
choć termometry wskazują już dodatnią temperaturę.
W mieście jest odwrotnie,
tam temperatura przy gruncie jest często nieznacznie
wyższa niż temperatura powietrza, gdyż grunt jest zabezpieczony
różnego rodzaju nawierzchniami, na przykład betonem,
czy asfaltem, a pod nimi często znajdują się różne inne infrastruktury,
na przykład ciepłownicza.
A ciepło akumulują też budynki.
Na terenach silnie zurbanizowanych
wiatr wieje też z mniejszą siłą, co także nie pozostaje bez znaczenia
na topnienie śniegu.
Dziękuję i zapraszam do kolejnych
odcinków Niepodręcznika Oceanicznego.
W moim następnym filmiku dowiecie się trochę więcej o samym śniegu.